De Eta is opgeheven, maar in Baskenland is de onafhankelijkheidsdroom nog niet verdwenen

Burgemeester Egoitz Garmendia wordt nog steeds boos als hij over de muurtekening praat. Wat hem betreft was het vooral een gedenkteken voor de ruim twintig jaar geleden overleden dorpsgenoot Ruben Garate, die bij een auto-ongeluk omkwam toen hij een gevangen Eta-lid bezocht in Madrid. Maar de Baskische rechtbank bepaalde dat muurtekeningen op een overheidsgebouwen neutraal moeten zijn. De verwijzing naar Eta-gevangenen kan slachtoffers van de intussen ontbonden terreurgroep kwetsen, dus moest de gemeente deze verwijderen.

“Natuurlijk was het ook een aanklacht, dat nog steeds Eta-gevangen buiten Baskenland vastzitten. Maar die tekening was er allereerst voor de broer van Ruben. Die woont hier en mist hem nog steeds”, zegt Garmendia. “Dit is een klein dorp, we hebben gezamenlijk Rubens dood verwerkt.”

Lees verder bij Trouw

In de Catalaanse enclave op Sardinië is de gearresteerde oud-regiopresident Carles Puigdemont een held

Midden in het historisch centrum, in de nauwe straten met kinderkopjes en houten luiken voor de ramen, treffen Carles Puigdemont en de huidige Catalaanse regiopresident Pere Aragonès elkaar voor hun stadswandeling. Samen met de burgemeester van Alghero, bewakers en tientallen journalisten lopen ze door de middeleeuwse kronkelstraatjes. Toeristen kijken verbaasd op van terrastafels vol wijnglazen en visgerechten. Links en rechts schiet iemand Puigdemont aan voor een selfie of een snelle vraag.

Maar pas op het moment dat ze via de stadspoort de kade oplopen, waarlangs tientallen witte jachtjes in het water dobberen, komen de twee Catalaanse leiders echt tussen medestanders terecht. Hier is het Catalaanse folklore-festival Adifolk gaande, waarnaar Puigdemont onderweg was toen hij donderdagavond werd aangehouden. De Italiaanse politie gaf gehoor aan het Spaanse aanhoudingsbevel, uitgevaardigd vanwege Puigdemonts betrokkenheid bij het verboden referendum over onafhankelijkheid van 2017 – toen hij nog Catalaans regiopresident was. Justitie in Italië buigt zich over mogelijke uitlevering aan Spanje, maar de uitkomst daarvan mag Puigdemont in vrijheid afwachten.

Lees verder bij Trouw

In Spaanse huishoudens dreigt nu al energie-armoede

De 67-jarige Pilar Fernandez laat graag zien hoe ze de afgelopen weken haar energieverbruik minimaliseert. In de ochtend maakt ze zoveel mogelijk gebruik van het zonlicht aan de ene kant van het huis, in de middag juist aan de andere kant. De kwieke dame schuift de vitrage weg en zwaait een raam open naar de smalle straat. “Hierdoor hoefde de airco in augustus gelukkig niet te veel aan.” Verder draait ze wasjes in het weekend, tijdens de daluren.

Ondanks alle maatregelen ziet Fernandez haar energierekening snel oplopen. In juli was het rond de 50 euro, in augustus was de rekening 67 euro, september zal weer hoger uitvallen. De gepensioneerde ambulancechauffeur schudt haar hoofd. “Hoe we straks de winter ingaan, weet ik niet. De rekeningen zullen nog hoger zijn vanwege de warmtepomp en mijn straalkacheltje. Maar ik kan echt niet zonder.”

Lees verder bij Trouw

Spaanse jongeren in de wachtstand: voor een gezin is geen geld

Twee jaar lang woonde de 33-jarige Jorge Fernandez op zichzelf, met twee vrienden in een gedeeld appartement aan de rand van het centrum. Het was een periode waarin hij zich even echt onafhankelijk voelde. Maar nu is hij alweer een jaar terug bij zijn ouders. Fernandez wil namelijk niet eeuwig een kamertje in een gedeeld appartement huren, maar een eigen plek kopen. En daarvoor moet gespaard worden.

“Ze laten me mijn eigen gang gaan”, zegt Fernandez lachend. “Maar dat heb ik ze ook op het hart gedrukt: laat mij maar mijn eigen boodschappen doen en zelf koken. Toch is het vreemd hoor, om voorbij je dertigste thuis te wonen.”

Lees verder bij Trouw

Strijd om een straatnaam

Twee keer van adres veranderen zonder een stap buiten de deur te zetten. Dat overkwam de bewoners van een straat in de Madrileense buitenwijk Latina.

De eerste keer dat de straatnaambordjes van de muren gingen, was ruim drie jaar geleden. In de Franco-minnende generaal Millán Astray, die Catalanen en Basken een ‘kankergezwel’ noemde, dat “met een scalpel uit het gezonde vlees van de natie” verwijderd moest worden, zag het toenmalige stadsbestuur een historisch figuur die minder verering verdiende. De straatnaam werd veranderd in Calle de la Maestra Justa Freire – een docent die tijdens de dictatuur jaren opgesloten zat.

Lees verder bij Trouw

Het hoeft niet, maar in Madrid houdt iedereen de mondkapjes gewoon op

Op het beroemde Plaza Mayor in Madrid staan twee jonge Spaanse meisjes, vol bewondering staren ze naar de balkonnetjes die rondom uitkijken over het plein. Allebei hebben ze een medisch mondkapje op. Het is de tweede keer dat de achttienjarige Sara Rodriguez vanuit haar thuisprovincie Asturias in het noorden naar de hoofdstad is gekomen, haar vriendin Carmen Gonzalez was hier nog nooit.

“Normaal gesproken ga ik naar het buitenland”, zegt Rodriguez, studente aan een technische universiteit. “Maar met tests en quarantaines vond ik dat niets.” Haar vriendin knikt en trekt haar mondkapje strak aan het touwtje bij haar oor. Op de vraag waarom ze die nog dragen, antwoordt Rodriguez: “Het was heel slecht in Spanje. Er waren veel ziekenhuisopnames, veel doden. We mochten de deur niet uit aan het begin van de pandemie. Niemand wil daarnaar terugkeren.”

Lees verder in Trouw

Dit is pas het begin

‘Dit is pas het begin,’ zegt de 59-jarige Stewart Poths. In een kraampje langs de kant van de weg verkoopt hij Trump-merchandise in een buitenwijk van Portland, Oregon: vlaggen met ‘Trump 2024’ erop, petten en stickers. ‘Sinds de verkiezingen zijn de mensen juist feller geworden in hun politieke voorkeur. Veel klanten geloven dat de toekomst op het spel staat.’

Nu Donald Trump de Amerikaanse verkiezingen heeft verloren – of, zoals zijn supporters zeggen: nu de verkiezingswinst van hem is gestolen – is de grote vraag wat er de komende jaren zal gebeuren met de beweging die hij op de been heeft gekregen onder de noemer Make America Great Again (MAGA).

Lees verder in de Nieuwe Revu

Wij willen Papa Renty terug

De foto van Papa Renty is fascinerend. We zien een zwarte man met ingevallen wangen, die met een harde blik recht in de camera kijkt, het bovenlichaam ontbloot. De afbeelding is zwart-wit en opmerkelijk scherp – vooral als je bedenkt dat hij is genomen halverwege de 19de eeuw, met de vroege fototechniek die daguerreotypie heet. Daarbij werd het beeld via een chemisch proces ingebrand op een koperen plaat. Je ziet de aderen van Renty over zijn armen lopen, je ziet de haren van zijn stoppelbaard, de schaduw van de wallen onder zijn ogen.

Wat deze afbeelding ook bijzonder maakt, is dat het een van de eerste foto’s is die is genomen van een Afrikaanse slaaf in de Verenigde Staten. De man werd vanuit het Afrikaanse Congo naar de Nieuwe Wereld verscheept en aan het werk gesteld op een katoenplantage in South Carolina.

Lees verder in de Nieuwe Revu

Weer meer migranten bij de Amerikaanse grens

Sinds Biden het Witte Huis heeft betrokken, is de situatie aan de grens met Mexico snel veranderd. Onder Trump werden grensoverstekers direct gedeporteerd, maar Biden heeft bepaald dat mensen die de oversteek waagden hun asielaanvraag in de VS mogen afwachten. Het gevolg is dat recordaantallen migranten nu naar Amerika afreizen en illegaal de grens oversteken om zichzelf te laten aanhouden, in de hoop te kunnen blijven. Amerikaanse media spreken van een grenscrisis waarvan het einde voorlopig niet in zicht is. Onze correspondent Jurriaan van Eerten ging op pad met Border Patrol, de Amerikaanse grenswachten.

Luister deze reportage bij Bureau Buitenland

Is in Arizona nu echt de laatste stem geteld?

Of we een vuurwapen op zak hebben. En zo ja, willen we dan zo vriendelijk zijn dit voorzichtig op de tafel te leggen voordat we door de metaaldetector stappen. De ranger, met breedgerande cowboyhoed, leidt ons vervolgens naar de persbox – een afgezet stuk tribune. Normaal worden hier basketbalwedstrijden en andere evenementen gehouden. Maar nu staan hier beneden tientallen tafels waar vrijwilligers de laatste hand leggen aan het controleren van de stembiljetten van de presidentsverkiezingen, intussen alweer ruim een half jaar geleden.

Lees verder bij Trouw