Van long covid herstellen aan de Spaanse costa (maar of het helpt?)

Het is even slingeren over de bergwand omhoog vanaf kustplaats Benidorm, soms langs een steile afgrond, maar eenmaal boven word je beloond met een fenomenaal uitzicht tot aan zee. De gebouwen van Marnes Health Clinic hebben witte muren, afgewerkt met bakstenen randen. Aan het zwembad liggen mensen te ontspannen, een jongen staart schijnbaar in gedachten voor zich uit. In de foyer hangen rustgevende foto’s van bospaden.

We zijn hier bij de kliniek van de Vlaamse arts Peter Aelbrecht, die in 2019 Marnes Health Clinic in Spanje opende met als doel mensen met burn-out en depressie te helpen. Erkend door de Nederlandse ggz als ­kliniek – en daardoor vergoed vanuit de ­basisverzekering voor bijvoorbeeld de ­behandeling van depressie – heeft Marnes sinds kort een nieuw behandelprogramma: long covid, de chronische klachten die ­sommige mensen ervaren na een corona-­infectie.

Lees verder bij Trouw

Spanje is grotendeels in lockdown, maar in Madrid komen duizenden mensen bijeen voor oud en nieuw

Op de bar staat een varkenspoot Ibericoham, over de luidsprekers klinkt flamencomuziek van gitaar en zang. De 55-jarige Juan Serrano is bezig de tafels af te nemen en klaar te zetten van zijn bar Matador, er hangt een geur van desinfectiemiddel. Het is pas rond het middaguur en er zit alleen één man met zijn hond aan de bar een biertje te drinken.

Het is stilte voor de storm: op oudejaarsavond zal het druk zijn in deze kleine bruine kroeg in het centrum van de stad, zo verzekert Serrano. “Toeristen uit het buitenland, gasten van buiten de stad. Ik wil iedereen bedienen en een fijne avond bezorgen,” zegt de bareigenaar. Matador zit in een straatje vlakbij de Puerta del Sol, het centrale plein van Madrid waar om twaalf uur duizenden mensen bijeenkomen om tijdens het luiden van de klok twaalf druiven te eten – de zogeheten campanadas, de traditionele aftrap van het nieuwe jaar in Spanje.

Lees verder bij Trouw

De man die God een kathedraal beloofde

Het was de tuberculose waardoor Justo Gallego op het idee kwam een kathedraal te bouwen. Hoestend en zwetend had hij in bed gelegen, ver verwijderd van het klooster waar hij acht jaar daarvoor was toegetreden als jonge novice van 27 jaar. In zijn ijldromen zag hij de dood in de ogen en beloofde God: mocht hij genezen, dan zou hij eigenhandig een kathedraal bouwen als dank.

Hoe krankzinnig het idee zijn naasten ook leek, Gallego legde, toen hij inderdaad van de tuberculose was hersteld, in 1961 de eerste steen, op een stuk land in het dorpje Mejorada del Campo ten oosten van Madrid. Zonder enig plan, met slechts basisvaardigheden in het metselen en bouwen, begon hij aan de beloofde kathedraal.

Lees verder bij Trouw

Langzaam sterft de grootste binnenzee van Europa

Rocío Garcia heeft een schepje meegenomen. Wanneer zij met haar laarzen in de modder stapt, zakt ze een stuk erin weg. Nog voor ze met haar schepje in de modder heeft gewoeld, stijgt er al een geur van verrotting op. “Dit is wat ik bedoel”, zegt de 35-jarige wetenschapper, de geur diep opsnuivend. Ze wijst op slierten dode waterplanten langs het water. “Verderop aan de boulevard hebben ze dit weggeschept, maar als ze niets doen ziet het er daar binnen een paar maanden ook weer zo uit.”

Ze kijkt uit over het water van de lagune. Het is spiegelglad op deze warme novembermiddag, aan de horizon is de dunne strip met hotels en appartementengebouwen zichtbaar die deze zoutwaterlagune – de grootste van Europa – scheidt van de Middellandse Zee. “Als kind ging ik veel met een bootje eropuit, op het water”, vertelt Garcia, terwijl ze uit de zuigende modder stapt. Ze wijst naar een eenzame witte flamingo die met één poot in het water staat, en schudt haar hoofd. “Het was hier vol vis en vogels, vol leven. Nu is het dood, het meer.”

Lees verder bij Trouw

De taalstrijd in de Spaanse regio’s gaat over meer dan alleen woorden

Het is een luchtig filmpje, waarin een studentikoze jongen met bril en stoppelbaardje over een universiteitscampus in Barcelona loopt. Hij komt bij giechelende meisjes aan picknicktafels zitten, interviewt een opgezette giraffe en vraagt iedereen, in het Catalaans, naar het gebruik van het Catalaans. Sommige studenten zeggen dat docenten vaak overschakelen op het Castiliaans, het standaard-Spaans, anderen dat er vanwege Erasmusstudenten veel Engels wordt gesproken.

Ondanks de luchtige insteek, is dit het startschot van een uiterst serieuze campagne: La universitat, en Català (de universiteit, in het Catalaans), opgezet door organisaties die het gebruik van Catalaans als regiotaal stimuleren, verenigd in het Plataforma per la Llengua. De campagne loopt op universiteiten in Catalonië, in de regio Valencia en op de Balearen, dat is de eilandengroep Ibiza, Mallorca en Menorca. Op al die plekken is de regiotaal een vorm van Catalaans.

Onderdeel van de campagne is een omstreden klachtenformulier. Studenten kunnen dat invullen als een docent tijdens een college dat in het Catalaans wordt gegeven even overstapt op een andere taal, als hij een vraag beantwoordt. Of als een hoogleraar op dag één besluit toch Spaans te gebruiken, omdat niet iedereen Catalaans begrijpt. Misschien gaat het om een ‘taalkundige kwetsbaarheid’, heet het in de campagne.

Lees verder bij Trouw

Kindvrije hotels: de toekomst of discriminatie?

In het centrum van de voormalige industriestad Bilbao, op enkele straten van het beroemde Guggenheim-museum, is restaurant Balicana te vinden. In de entree ontvangt de 57-jarige Rocío Escolano met haar blonde steile haren de gasten, die zij naar de ruime dubbele trap in het midden van de horecagelegenheid leidt.

Daar beneden zitten al wat mensen te eten, het wordt lunchtijd: links twee mannen in pak die duidelijk rechtstreeks van kantoor komen, rechts twee jonge vrouwen van rond de dertig. Ze eten een salade met reepjes rundvlees en een mals stuk tonijn van de grill.

Kortom: op het eerste oog is dit vooral een goed restaurant, in een stad in Baskenland die bekendstaat om de gastronomische cultuur. Maar wat Balicana uitzonderlijk maakt: kinderen zijn hier niet welkom. Op de website krijgen bezoekers bij reservering direct al een melding hierover: ‘Let op, wij herinneren u eraan dat reserveren alleen mogelijk is voor meerderjarigen.’ Wie die melding mist, ziet het nog eens duidelijk staan bij de entree waar Escolano mensen welkom heet: sólo adultos, ofwel, alleen volwassen.

Lees verder bij Trouw

Ook Spanje wil het ‘Zweedse model’ voor prostitutie

In Madrid is de Polígono Marconi berucht. Aan de zuidoostkant van de stad zit dit uitgestrekte industriegebied vol met louche tweedehandsautohandelaren, loodsen voor de metaalhandel en lege percelen overwoekerd met onkruid. Maar vooral is dit de plek waar tot diep in de nacht auto’s traag over straten vol zwerfafval en gebruikte naalden cirkelen, terwijl de bestuurders naar prostituees kijken die hun diensten aanbieden.

De schemerzone van het Polígono Marconi, waar naarmate de avond valt steeds meer mensen high en halfnaakt over straat zwalken, weerspiegelt het grijze juridische gebied van de Spaanse wetgeving rondom prostitutie. In 1999 werd sekswerk gedecriminaliseerd, maar zonder wetgeving die de sector reguleert. Sekswerkers werken daardoor zwart, en prostitutie is nog altijd een brandpunt van uitbuiting en mensenhandel. Veel van de sekswerkers zijn migranten, uit Afrika en Latijns-Amerika – volgens sommige schattingen tot 80 à 90 procent.

Lees verder bij Trouw

De Eta is opgeheven, maar in Baskenland is de onafhankelijkheidsdroom nog niet verdwenen

Burgemeester Egoitz Garmendia wordt nog steeds boos als hij over de muurtekening praat. Wat hem betreft was het vooral een gedenkteken voor de ruim twintig jaar geleden overleden dorpsgenoot Ruben Garate, die bij een auto-ongeluk omkwam toen hij een gevangen Eta-lid bezocht in Madrid. Maar de Baskische rechtbank bepaalde dat muurtekeningen op een overheidsgebouwen neutraal moeten zijn. De verwijzing naar Eta-gevangenen kan slachtoffers van de intussen ontbonden terreurgroep kwetsen, dus moest de gemeente deze verwijderen.

“Natuurlijk was het ook een aanklacht, dat nog steeds Eta-gevangen buiten Baskenland vastzitten. Maar die tekening was er allereerst voor de broer van Ruben. Die woont hier en mist hem nog steeds”, zegt Garmendia. “Dit is een klein dorp, we hebben gezamenlijk Rubens dood verwerkt.”

Lees verder bij Trouw

In de Catalaanse enclave op Sardinië is de gearresteerde oud-regiopresident Carles Puigdemont een held

Midden in het historisch centrum, in de nauwe straten met kinderkopjes en houten luiken voor de ramen, treffen Carles Puigdemont en de huidige Catalaanse regiopresident Pere Aragonès elkaar voor hun stadswandeling. Samen met de burgemeester van Alghero, bewakers en tientallen journalisten lopen ze door de middeleeuwse kronkelstraatjes. Toeristen kijken verbaasd op van terrastafels vol wijnglazen en visgerechten. Links en rechts schiet iemand Puigdemont aan voor een selfie of een snelle vraag.

Maar pas op het moment dat ze via de stadspoort de kade oplopen, waarlangs tientallen witte jachtjes in het water dobberen, komen de twee Catalaanse leiders echt tussen medestanders terecht. Hier is het Catalaanse folklore-festival Adifolk gaande, waarnaar Puigdemont onderweg was toen hij donderdagavond werd aangehouden. De Italiaanse politie gaf gehoor aan het Spaanse aanhoudingsbevel, uitgevaardigd vanwege Puigdemonts betrokkenheid bij het verboden referendum over onafhankelijkheid van 2017 – toen hij nog Catalaans regiopresident was. Justitie in Italië buigt zich over mogelijke uitlevering aan Spanje, maar de uitkomst daarvan mag Puigdemont in vrijheid afwachten.

Lees verder bij Trouw

In Spaanse huishoudens dreigt nu al energie-armoede

De 67-jarige Pilar Fernandez laat graag zien hoe ze de afgelopen weken haar energieverbruik minimaliseert. In de ochtend maakt ze zoveel mogelijk gebruik van het zonlicht aan de ene kant van het huis, in de middag juist aan de andere kant. De kwieke dame schuift de vitrage weg en zwaait een raam open naar de smalle straat. “Hierdoor hoefde de airco in augustus gelukkig niet te veel aan.” Verder draait ze wasjes in het weekend, tijdens de daluren.

Ondanks alle maatregelen ziet Fernandez haar energierekening snel oplopen. In juli was het rond de 50 euro, in augustus was de rekening 67 euro, september zal weer hoger uitvallen. De gepensioneerde ambulancechauffeur schudt haar hoofd. “Hoe we straks de winter ingaan, weet ik niet. De rekeningen zullen nog hoger zijn vanwege de warmtepomp en mijn straalkacheltje. Maar ik kan echt niet zonder.”

Lees verder bij Trouw